Wat is de filter bubble? En waarom moet je dat weten?

Koning Willem-Alexander over de filter bubble

De jaarwisseling is traditioneel een tijd van lijstjes, voorspellingen en toespraken. In één week tijd kwam ik het fenomeen filter bubble tegen in verschillende nieuwsberichten.

Wat is een filter bubble nou eigenlijk? Waarom is het een risico als je er niets vanaf weet? En hoe leer je – jezelf én je kinderen – door die bubbel heen te prikken?

Wat is de filter bubble?

Tijdens zijn kersttoespraak 2017 omschreef koning Willem-Alexander het als een “zelfversterkende bubbel” waarin “mensen kennis nemen van ideeën die hun groepsgevoel en mening versterken”.

Oud-president Barack Obama sprak in een interview met de Britse prins Harry over een “cocon van informatie die bestaande ideeën bevestigt.”

Barack Obama over de filter bubbleOp mediawijsheid.nl lezen we:

Tijdens het surfen wordt er een profiel van je gemaakt. Dat gebeurt o.a. op basis van je zoekgeschiedenis, e-mailverkeer, koopgedrag en berichten op sociale media. In dat profiel staat kortweg wie je bent en wat je voorkeuren en interesses zijn.

Bij nieuwe zoekopdrachten wordt alles weggelaten wat niet past binnen jouw profiel. Zoekresultaten, maar ook aanbiedingen en reclame, wordt helemaal afgestemd op wat je al eerder zag. Een andere invalshoek, een andere mening, een kritisch artikel of een tegendraadse weerwoord zal worden weggefilterd. Zo ontstaat om elk persoon heen een filter bubble.

Andere termen die ik tegenkwam zijn:

  • Mediabubbel
  • Echokamer
  • Digitale verzuiling

Waarom is het gevaarlijk?

Door die filter bubble krijg je geen kans om je eigen mening te vormen. Daarvoor heb je immers diverse bronnen nodig.

Je bepaalt toch zeker zelf wel wat je vindt? En je gelooft toch zeker niet alles wat ze schrijven op internet? Een kritische houding is de basis van mediawijsheid.

Of, zoals treffend werd geciteerd in nrc.next: “… onze gedachten worden gekaapt.”

Hoe doorbreek je de bubble?

De enige manier om een bubbelbreker te worden is door jezelf te omringen met meningen van anderen én ervoor te zorgen dat je zo weinig mogelijk digitale sporen achterlaat, zoals cookies:

  • Kijk eens naar programma’s van andere zenders
  • Surf eens naar nieuwsbronnen die je normaal gesproken overslaat
  • Luister/lees eens naar mensen en meningen met wie het beslist oneens bent
  • Leer kinderen kritisch zijn. Niet alles wat op internet staat is waar.
  • Surf anoniem, bijvoorbeeld met een privévenster in je browser
  • Zet je cookies uit
  • Wis regelmatig je cookies
  • Klik niet zomaar op ‘LIKE’, dat is waardevolle informatie voor je profiel

Op een positieve manier praten met je kind over online gedrag? Meld je aan voor gratis 8-delige e-cursus ‘Mediawijs opvoeden’

Deze artikelen vind je waarschijnlijk ook interessant om te lezen