Onzeker van sociale media? Zo help je je tiener

Onzeker worden door sociale media is een realiteit waar veel tieners mee te maken hebben. Zo ook YouTuber Petrus (o.a. van Cinemates) die een mini-docu maakte over dit onderwerp. “Het meeste van mijn dagelijks contact vindt plaats op sociale media en ik word omringd door mooie, perfecte lichamen van mensen met zogenaamd een perfect leven”, zegt hij daarin. “Ook al weet ik beter, onbewust vergelijk ik mezelf toch met ze.”

Herkenbaar? Als ouder kun je je kind helpen om stil te staan bij hoe sociale media je laat voelen. Leer ze dat ze zelf de controle hebben, dat ze zelf kiezen wie ze volgen. Dat vraagt om bewustzijn en het aangaan van een open gesprek.

Aan het einde van de documentaire zegt Petrus: “Ik ben blij dat er een stop op zit, je raakt zo fucked up in je mind. Alles moet perfect zijn. Ik wil niet dat mensen naar mijn foto’s kijken en dan denken dat ze mij willen zijn. Je moet gewoon blij zijn met wie je bent.”

Bekijk – samen met je puber – deze video die hij maakte en lees daarna hieronder de tips om met elkaar te praten over schoonheid en onzekerheid op sociale media.

Wat weten we uit onderzoek?

Dian de Vries, universitair docent Jeugd en Gezin aan de Universiteit Utrecht, onderzocht de effecten van sociale media op jonge mensen. Ze ging daarbij uit van de aanname dat jongeren onzeker kunnen worden van sociale media. Iedereen heeft een fantastisch leven, ziet er mooi uit. Zelfs als je weet dat anderen ook saaie momenten hebben, kun je ontevreden worden.

Jongeren die zich steeds vergelijken met leeftijdsgenoten zijn inderdaad ongelukkiger. Maar jongeren die zichzelf niet met anderen vergelijken, worden juist blij van al die positieve posts. Zij denken: “Fijn, de wereld is vrolijk en leuk want andere mensen maken leuke dingen mee.”

Haar advies is om jongeren te helpen stil te staan bij hoe sociale media hen laat voelen. Ze hebben zelf controle, ze kiezen zelf wie ze volgen. Dat vraagt om bewustzijn, een taak die ouders en opvoeders vooral kunnen oppakken door een open gesprek aan te gaan.

In gesprek met je kind

Dat kun je bijvoorbeeld doen aan de hand van de volgende vragen:

  1. Welke foto op je smartphone is het belangrijkst voor je en waarom?
  2. Wat maakt iemand mooi? Wanneer vind jij een selfie goed gelukt?
  3. Hoeveel selfies maak jij en wat doe je ermee?
  4. Via welke sociale media of apps deel je foto of filmpjes van jezelf en bekijk je beelden van anderen?
  5. Waarom deel jij foto’s (of videos) van jezelf met anderen?
  6. Zijn reacties op selfies belangrijk voor je? Zo ja, waarom?
  7. Welke reacties krijg je meestal? Wat vind je daarvan?
  8. Wat is de leukste reactie die je ooit kreeg op een foto of filmpje van jezelf?
  9. Welke reactie was niet leuk? Waarom raakte dat je?
  10. Zijn reacties goed voor je zelfbeeld of kun je er ook juist onzeker van worden? Waarom?
  11. Krijg je een goed beeld van iemand als je alleen een foto of filmpje van hem of haar ziet?
  12. Welke eigenschappen vind je leuk aan je vriendinnen of vrienden? Zie je die ook terug in foto’s en filmpjes of is er groot verschil tussen iemand online en offline?
  13. Bewerk jij je selfies weleens met een speciale ‘beauty’-app? Waarom doe je dat?
  14. Denk je dat andere mensen hun foto’s ook bewerken? Waaraan kun je dat zien?
  15. De Australische Essena O’Neill stopte met haar Instagram-account. Ze was de hele tijd alleen maar bezig om foto’s te maken zodat iedereen haar mooi en aardig vond. Ze werd er uiteindelijk ongelukkig van. Hoe zorg je dat foto’s online delen leuk blijft en dat je je er niet door slecht door gaat voelen?

In mijn gratis e-cursus ‘Mediawijs opvoeden’ krijg je meer informatie over de invloed van Photoshop op het zelfbeeld van kinderen.

Lees ook deze artikelen