Verslaafd aan sociale media? Help je kind om weerstand te bieden

Veel jongeren erkennen het gevoel dat hun telefoon té aanwezig is in hun leven. Daar ligt dus een taak voor ouders: help je kind om weerstand te bieden. Zelfcontrole is een van de belangrijkste dingen die je in deze tijd aan je kind kunt meegeven.

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat 29% van de 18- tot 25-jarigen zich verslaafd aan sociale media (2017). Twee jaar geleden was dit nog 19%. Onder 25-plussers is het aandeel dat zich verslaafd voelt lager.

Jongeren geven vooral aan:

  • Het gevoel te hebben dat ze niets mogen missen
  • Snel afgeleid
  • Slechte concentratie
  • Slechter te slapen door sociale media
  • Slechtere schoolresultaten te halen vanwege sociale media

Van de volwassenen geeft 10% aan verslaafd te zijn. Verder is opvallend dat vrouwen twee keer zo vaak aangeven dat ze verslaafd zijn als mannen. Zij vinden dat sociale media een grotere rol in hun leven speelt dan bij mannen.

Zijn er positieve kanten aan sociale media?

Toch zien de jongeren ook positieve kanten aan hun social media-gebruik. Bijna de helft van de 12 tot 18-jarigen geeft aan dat het het contact met familie en vrienden die verder weg wonen makkelijker maakt. Hoewel ze – gelukkig – nog steeds de voorkeur geven aan persoonlijke ontmoetingen.

Social media stress – ook wel socialbesitas of FOMO genoemd – is het continue bezig zijn met je smartphone en sociale media zoals Facebook, Twitter en WhatsApp.

Ook hoogleraar Patti Valkenburg schrijft in haar boek Schermgaande jeugd dat de positieve effecten van (sociale) media op kinderen groot zijn. Gamen is goed voor onder meer de leerprestaties, creativiteit, het doorzettingsvermogen en het ruimtelijk inzicht. Van sociale media verbeteren hun zelfvertrouwen en sociale vaardigheden.

Er is maar één gevaar: dat ze er te veel mee bezig zijn. Dat ze geen tijd meer nemen om te sporten, te kletsen, te lezen, elkaar aan te kijken. Daar ligt dus een taak voor ouders: leer je kind zichzelf te beheersen.

Hoe houdt de telefoon jou in z’n greep?

Hoe werkt zo’n ‘verslaving’ dan? Wat gebeurt er in je brein? De NOS maakte deze hele mooie animatie waarin pijnlijk duidelijk wordt hoe zo’n verslaving werkt.

Hoe help je je tiener?

Goed, als ouder wil je je kind graag leren om weerstand te bieden. Zelfcontrole is een van de belangrijkste dingen die je ze in deze tijd kunt meegeven.

Als je het aan jongeren vraagt, geven ze zelf nog altijd de voorkeur te hebben aan aan persoonlijke ontmoetingen boven sociale media.

  • Praten, praten, praten – mediaopvoeding begint al vroeg
  • Kijk naar je eigen gedrag – kinderen nemen een voorbeeld aan jou
  • Leg geen regels op, maar maak afspraken – het werkt het beste als je kind zelf ervaart hoe storend een telefoon kan zijn
  • Ook over op welke momenten en plekken je kind de telefoon (niet) mag gebruiken
  • Die afspraken maak je het beste zodra een kind zijn/haar eerste smartphone krijgt
  • Stimuleer je kind om eropuit te gaan en leeftijdsgenoten te ontmoeten
  • Stimuleer je kind om een teamsport, een hobby of een bijbaantje op te pakken
  • Zet eens 1 week de notificaties uit – dat voelt echt rustiger
  • Leg uit hoe de beloning in je hersens werkt (zie video hierboven)
  • Zoek samen op internet op hoe het komt dat het blauwe licht je slaap verstoort – meteen een mooie oefening informatievaardigheden
  • Wees niet té streng, dat werkt averechts
  • Leer je kind dat mediagebruik één van de activiteiten is, niet de hoofdactiviteit
  • Zorg voor een actieve leefstijl
  • Als je schermtijd beperkt, bied dan alternatieven
  • Het boek Focus van Justine Pardoen (2012) geeft handige tips om pubers te leren zich beter te concentreren
In dit artikel zijn affiliate-linkjes opgenomen naar bol.com. Mocht je erop klikken en het product vervolgens kopen, dan ontvang ik een kleine vergoeding. Jij betaalt niets extra’s.

Op een positieve manier praten met je kind over online gedrag? Meld je aan voor gratis e-cursus ‘Mediawijs opvoeden’

Lees ook deze artikelen