Vloggen & YouTuben; hoe praat je hierover met je kind?

Onlangs was in Beeld & Geluid (Hilversum) de tentoonstelling Let’s YouTube te zien. Het is een interactieve tentoonstelling waarin jongeren (en hun ouders) de impact van YouTube op hun leven ontdekken. Hoe praat je met je kind over de kansen, grenzen en gevaren van YouTube?

Ik was door Beeld & Geluid gevraagd om de teksten voor de Parent Lounge te schrijven. Daarin kregen ouders antwoord op vragen als:

  • Welke kansen biedt YouTuben voor je carrière?
  • Kun je YouTube inzetten voor school?
  • Of is het puur entertainment?
  • Welke verantwoordelijkheden hebben YouTubers?
  • Waar liggen de grenzen en gevaren?
  • Hoe praat je over YouTube met je kind(eren)?

Een – zeer bescheiden – greep uit de opvoedinformatie voor ouders:

Waarom kijken kinderen naar YouTube en vlogs?

Jongeren zitten in een levensfase waarin identiteitsontwikkeling centraal staat. Waar je naar kijkt, bepaalt (een deel van) die identiteit. Een vlog laat het dagelijks leven van een leeftijdsgenoot zien. Welke kleding dragen zij? Wat vinden zij leuk? Hoe gaan zij met problemen om? Jongeren herkennen zichzelf in die situaties en identificeren zich met de vloggers. Het helpt ze om hun eigen ik verder te ontwikkelen.

Hoe verdien je geld op YouTube?

Dé manier om geld te verdienen met YouTube is ervoor te zorgen dat je een veel bekeken kanaal hebt. Dat trekt adverteerders. Een grove schatting is dat je per 1000 views tussen de €0,20 en €5,00 verdient op YouTube.

De echte succesvolle YouTubers hebben deals met bedrijven of merken. Zij hebben hun hobby omgezet in een lucratieve (bij)baan.

Dit zijn de 4 manieren om geld te verdienen op YouTube:

  1. Advertenties en reclame
  2. Meedoen aan een campagne (influencers)
  3. Branded content of Product Placement, dus het tonen van producten in je video’s
  4. Merchandise, zoals kleding en boeken

Praten over YouTube? Stel je kind deze vragen!

Ook al geloof je er zelf niet zo in, voor kinderen is het belangrijk om te weten dat ze begrepen worden door hun ouders. Blijf betrokken, blijf praten, blijf vragen stellen:

  • Kun je informatie in YouTube-video’s altijd vertrouwen?
  • Reageer je weleens op videos van andere vloggers? Zo ja, wat zeg je dan?
  • Producten die jouw favoriete YouTuber gebruikt in zijn/haar vlogs, is dat reclame of niet?
  • Hoe weet je dat?

Wil je kind YouTuber worden? Praat met elkaar over online imago, de doelen die ze willen bereiken, de waarde van privacy en hun verantwoordelijkheid als maker. Wat laat je van jezelf zien aan de buitenwereld? En wat niet? Wie ben je, wat zijn je sterke kanten en waar sta je voor?

  • Welke eigenschappen hebben succesvolle YouTubers?
  • Wat voor YouTuber wil je zijn?
  • Wat wil je bereiken? Roem, geld of zijn er andere motieven?
  • Hoe combineer je je schoolwerk met YouTuben?
  • Wat zou je nooit online doen?
  • Wat zou je nooit online vertellen?
  • Welke afspraken kunnen wij daarover maken?

Het gevaar van kopieergedrag

In sommige video’s wordt iemand beetgenomen of voor schut gezet. Dit zijn zogenaamde pranks. Voor de makers vaak heel grappig, maar wat als de tegenpartij het minder leuk vindt? Wanneer gaan grappen over in treiteren? Veel kinderen realiseren zich onvoldoende wat de impact is van pesten en treiteren in de echte wereld, totdat jij er met ze over praat. Iemand zomaar een klap geven, van zijn fiets trappen of een autoruit inslaan met een hamer, is dat ook nog leuk als het jou overkomt? Of als het de auto van je oma was?

Kijkt je kind grensoverschrijdende filmpjes op YouTube? Geef zelf duidelijk aan wanneer je vindt dat een grens wordt overschreden en verwijs daarbij eventueel naar de wet en/of de richtlijnen van YouTube.

Hoe authentiek zijn die filmpjes?

Veel vlogs en YouTube-video’s zien er minder gelikt uit dan professionele tv-producties, maar vaak zit er een heel productieteam achter. Net als televisie, grossiert YouTube in het neerzetten van een illusie. Het dicht bij jezelf houden, de directe aanspreekvorm en filmen vanuit de keuken of slaapkamer zijn bewuste strategieën om authentiek en bereikbaar over te komen.

Zo is StukTV meer dan drie jongens met een camera. “Wij zijn geen YouTubers, wij zijn programmamakers” zeggen ze in een interview in de NRC.next. Ze worden omringd door een team: een producer, een assistent-producer, een tourmanager, een fotograaf, een stagiair, en iemand die drie dagen per week ‘specials’ produceert. Dat zijn video’s die ze in opdracht van adverteerders maken.

Hoe ga je om met haatreacties?

Reacties op internet en sociale media zijn vaak onnodig hard, kwetsend en weinig begripvol. Hoe reageert je kind daarop?

Stel deze vragen:

  • Reageer je weleens op video’s van andere vloggers? Zo ja, wat zeg je dan?
  • Hebben je wel eens een online bericht gezien dat je kwetsend vond?
  • Hoe zou je omgaan met negatieve reacties?
  • Heb je zelf wel eens iets geplaatst waar je later spijt van kreeg?
  • Welke afspraken kunnen we maken over taalgebruik?

Vlogger Beautynezz maakte een video over haatreacties.

En YouTube voor school, hoe zit dat?

Steeds vaker kijken tieners filmpjes op YouTube voor school. Wiskunde, Nederlands, geschiedenis, maatschappijleer, aardrijkskunde en natuurkunde; voor elk vak is er wel een docent te vinden die via Youtube-filmpjes de stof nauwkeurig uitlegt. Erg handig om op die manier de stof in je eigen tempo te leren. Video’s kun je in alle rust bekijken, pauzeren en terugspoelen, dat gaat in de les niet. Het maakt leren afwisselender en leuker.

Leraren maken de YouTube-filmpjes vaak met veel zorg. Zij vertellen hun best denkbare verhaal en combineren dat met beeld.

Meer tips om op een positieve manier met je kind te leren praten over online gedrag? Meld je aan voor gratis 8-delige e-cursus ‘Mediawijs opvoeden’